< Terug |Home > Artikelen > Alles is onzeker en bijna alles mislukt. Zo financier je innovatie.

Alles is onzeker en bijna alles mislukt. Zo financier je innovatie.

Een innovatieve organisatie vraagt niet alleen om nieuwe vormen van management, maar ook om een andere kijk op financiering. Innovatieve projecten hebben een andere risicostructuur dan reguliere investeringen en onttrekken zich daarmee vaak aan de normale regels van de business case. Maar hoe houd je dan de risico’s onder controle?

  • Leestijd: 2 minuten

  • Geschreven door: USG Finance Professionals

In een baanbrekend onderzoek van Harvard University uit 2014 vatten William Kerr en Ramana Nanda de bijzondere risico’s van innovatie samen:

  1. Grote onzekerheid

Volgens veel innovatie-goeroe’s is mislukken niet alleen onvermijdelijk, maar zelfs de essentie van innovatie. Het overgrote deel van de projecten zal falen, maar dit falen levert als het goed is telkens nieuwe kennis op. Door deze kennis structureel te verzamelen, ben je uiteindelijk in staat om een succesvol product naar de markt te brengen. Helaas is het compleet onmogelijk om vooraf te bepalen welk project je uiteindelijk de kennis zal opleveren die leidt tot een winstgevend nieuw product.

  1. Exponentieel succes. Of helemaal niets

Daar komt nog bij dat er in innovatie niet zoiets bestaat als een ‘gedeeltelijk succes’. Een succesvolle innovatie kan exponentiële resultaten laten zien en zelfs de overgang naar een totaal nieuw businessmodel inluiden. Tegenover dat ene spectaculaire succes staan tientallen of zelfs honderden investeringen met een ROI van nul.

  1. Ook de investering is onzeker

Alsof dat allemaal nog niet erg genoeg is, zijn ook de benodigde investeringen nauwelijks vooraf te schatten.

  1. Ongrijpbare waarde

Een project kan in financiële zin een mislukking zijn, maar wel waardevolle kennis en ervaring opleveren: ‘you win, you win, you lose, you learn‘. Maar dat werkt alleen als je de opgebouwde kennis ook binnen je organisatie beschikbaar maakt. Helaas zit die kennis vaak in de hoofden van je meest innovatieve medewerkers. De arbeidsmarkt voor die mensen is op het moment erg gunstig. Om je investeringen te beschermen zijn er dus processen en systemen nodig om de opgedane kennis te borgen en te verspreiden in je organisatie, ook als de originele projectmedewerkers vertrekken.

‘Innovation accounting’

Startup-goeroe Eric Ries is er hardnekkig op tegen om teams die nieuwe ideeën ontwikkelen af te rekenen op financiële maatstaven. Hij pleit ervoor om een vast budget te alloceren voor experimenten. Om dat budget zo efficiënt mogelijk uit te geven, filter je ideeën die niet werken zo snel mogelijk uit. Dat doe je op basis van ‘innovation accounting’, het scoren op deze punten:

  • Richt het project zich op de juiste klanten?
  • Lost het project een relevant probleem op?
  • Hoe groot is de markt voor deze oplossing?
  • Hoe gebruiken klanten je oplossing?
  • Welke aannames zitten er in je project en hoe heb je deze getest?
  • Ben je in staat om betalende gebruikers binnen te halen?
  • Wordt het product beter met iedere iteratie?

Pas later worden deze kwalitatieve metrics aangevuld met financiële indicatoren zoals acqusition cost en customer lifetime value.

Budgetteren voor innovatie

Maar hoeveel budget reserveer je voor innovatie? Dat hangt van je markt en situatie af. De vuistregel is een verdeling 70-20-10. 70% van je investeringen en R&D gaan naar het optimaliseren van het huidige proces, het now. 20% steek je in het next: innovaties die nog onzekerheden hebben, maar die zeker impact gaan hebben op je business. 10% van je budget gaat naar het new. Dat zijn nieuwe businessmodellen waar nog niet eerder meer geëxperimenteerd is en die dus een hoge kans van falen hebben. Werk je in een bedrijfstak die bedreigd wordt door disruptie? Dan kan het zijn dat investeren in het huidige proces niet meer loont en dat vrijwel het hele budget naar de categorieën next en new gaat.

De risico’s van deze projecten beperk je door het instellen van tollgates. Dat zijn beslissingsmomenten waarop, volgens steeds strenger en specifieker wordende maatstaven, wordt bepaald of een project door mag gaan. Zo beperk je het risico op dure mislukkingen en houd je grip, ondanks het ontbreken van een business case.

Korte termijn-focus van aandeelhouders

Binnen beursgenoteerde bedrijven zijn er extra uitdagingen bij investeren in innovatie. Hoewel je zou denken dat aandeelhouders de noodzaak zien van het continu werken aan nieuwe bronnen van omzet. Maar verschillende wetenschappelijke studies, zoals bijvoorbeeld deze van financieringsspecialist Xuan Tian, laten zelfs zien dat aandacht van beursanalisten een negatief effect heeft op de innovatiekracht van bedrijven. Traditioneel belonen de markten, ondanks alle aandacht voor tech-bedrijven die met name op marktaandeel sturen, vooral efficiency en winsten op de korte termijn. De onvoorspelbaarheid van innovatie-investeringen past nog niet goed in de meeste portfolio’s.

Menselijke risico’s

Niet alleen het financieringsmodel, maar ook het waarderingsmodel voor medewerkers zal bij veel bedrijven op de schop moeten. Traditioneel beoordelen we managers op hun financiële resultaten. Maar budgetverantwoordelijke managers zullen niet erg happig zijn op onzekere, innovatieve projecten als het afschrijven van de investering ze hun baan of promotie kan kosten. In een organisatie waar je carrière-perspectieven afhangen van je financiële resultaten, worden daardoor te veilige keuzes gemaakt en komt innovatie moeilijk van de grond.

Bronnen

https://executivefinance.nl/2018/08/innovation-accounting-hoe-meet-je-innovatie/

https://www.ey-vodw.com/blog/digitale-transformatie-drie-niveaus-van-innovatie

Deel artikel
Altijd laatste vacatures in je mail?
USG Finance Website Homepage Contact
USG finance professionals

Euclideslaan 251
3584 BV Utrecht
+31 (0)30 670 49 61
info@usgfinance.nl

Om je op deze website beter en persoonlijker te helpen gebruikt USG People cookies. Met cookies volgen wij, en derde partijen, jouw internetgedrag binnen onze site om de website te verbeteren en inzicht te krijgen in de werking en effectiviteit. Ook leggen we (re)marketing cookies vast waarmee we je advertenties kunnen tonen op basis van jouw voorkeuren en informatie kunnen delen via social media. Cookies kunnen van derden zijn en deze derden verzamelen mogelijk ook gegevens buiten de website van USG People. Voor meer informatie over de cookies die wij gebruiken bekijk je ons cookiestatement. Door op "Prima, ik sta alle cookies toe" te klikken, geef je ons toestemming voor de plaatsing en het gebruik van de (re)marketing cookies, zoals beschreven in het cookiestatement. Pas mijn voorkeuren aan